Doe-het-zelf-oorlog
2025, De Groene Amsterdammer
Long read, Dutch
Written in collaboration with Linde Arentze
I am waging war, but I’m not a soldier
As the war in Ukraine has continued, ordinary Dutch citizens have found increasingly direct ways to support the Ukrainian military. From crowdfunding and delivering cars and medical supplies to building drones and printing components for weapons. This is a story about the blurring boundary between watching a war and taking part in it.
This article follows several of these volunteers, exploring what happens when the distance between civilian support and direct participation in war begins to disappear. For some, helping Ukraine started with humanitarian aid or documenting the conflict, but gradually evolved into supplying soldiers with increasingly military-specific equipment.
Through their stories, the article examines the moral and legal questions that come with this new form of involvement. At what point does supporting a war become participating in it? And what happens to the protections normally afforded to civilians when the supplies they deliver can directly affect the battlefield?
“Stiekem hoop ik dat hij het me niet vertelt als er weer mensen doodgaan,” zegt Mark (47), terwijl hij zijn telefoon op tafel legt. “Ze sterven daar bij bosjes.” In de woonkamer van zijn rijtjeshuis in Amersfoort staat een stapel pakketten klaar die hij binnenkort opstuurt naar Kit, een soldaat aan de Oekraïense frontlinie. In een Senseo-doos, waar ooit een koffiezetapparaat in zat, is nu een drone verpakt. Andere dozen bevatten antennes en batterijen. Het zijn spullen die Kit hard nodig heeft, want de afgelopen maanden zijn veel van zijn kameraden omgekomen in de oorlog.
In Marks kleine schuurtje, achter in de tuin, staat een 3D-printer zacht te zoemen. Laagje voor laagje komen zes zwarte cilinders tevoorschijn: granaathulzen in de maak. In Oekraïne zullen de soldaten die vullen met springstof en metaalschroot, dan voorzien van een ontsteker en onder een drone hangen - een dodelijk wapen dat wordt ingezet tegen de Russen.
Mark is niet zijn echte naam. Hoewel hij graag praat over zijn werk voor Oekraïne, blijft hij liever anoniem. “Ik wil niet bekend komen te staan als wapenleverancier.”
Sinds in Oekraïne de oorlog uitbrak, zijn Nederlandse burgers op een onverwachte manier onderdeel geworden van de strijd. Sommigen kopen drones of 3D-printen onderdelen van bommen. Een enkeling reist zelfs af naar het slagveld om die wapens aan soldaten te geven. Maar wat betekent het om als burger mee te doen aan een oorlog? En hoe gevaarlijk is het eigenlijk?
Verder lezen? Vind het hele artikel bij De Groene Amsterdammer.